Nebize Göre

NABZA GÖRE TEŞHİS (Teşhis bi’n-Nabz)

Nabız tutma, Uygur tıbbının en önemli teşhis yöntemidir. Nabız, vücudun iç durumunu ve hıltların dengesini gösteren bir aynadır. Bu yöntem tecrübeli hekim olmayı gerektirir.

Nabız Nedir?

Kalbin kasılma-gevşeme ve dinlenme hareketinden oluşur. Her atışla kan damarlardan pompalanır ve el bileğinde hissedilir.

Normal Nabız Değerleri

Yetişkin erkek: 70-100 atış/dakika
Yetişkin kadın: 70-90 atış/dakika
Çocuklar: 140’a kadar

Nabız Tutma Tekniği

Yer: El bileği içi, baş parmak tarafı
Yöntem: Üç parmakla (işaret, orta, yüzük parmağı)
Zaman: Sabah aç karnına ideal
Süre: En az 100 vuruş sayılmalı

Nabız Özellikleri

1. Hıza Göre

Hızlı Nabız (90 üzeri)

Sıcak hastalıklar, ateş, safra artışı
Hastalıklar: Grip, zatürre, yüksek tansiyon

Yavaş Nabız (60 altı)

Soğuk hastalıklar, balgam artışı, zayıflık
Hastalıklar: Kronik soğukluk, düşük metabolizma

2. Güce Göre

Güçlü Nabız

Kan fazlalığı, yüksek enerji
Hastalıklar: Yüksek tansiyon, baş ağrısı

Zayıf Nabız

Kan azlığı, zayıflık
Hastalıklar: Anemi, genel bitkinlik

3. Düzene Göre

Düzenli Nabız

Sağlıklı durum

Düzensiz Nabız

Kalp hastalıkları, ciddi rahatsızlıklar

Hıltlara Göre Nabız

Balgam Nabzı

Özellik: Yavaş (60-70), yumuşak, düzenli
Anlamı: Balgam fazlalığı
Belirtiler: Ağırlık, öksürük, soğuk hissetme

Safra Nabzı

Özellik: Hızlı (90-110), sert, atlayan
Anlamı: Safra fazlalığı
Belirtiler: Ateş, ağız acılığı, öfke

Kan Nabzı

Özellik: Güçlü, dolgun, düzenli (80-90)
Anlamı: Kan fazlalığı/normalliği
Belirtiler: Yüz kızarıklığı, yüksek enerji

Sevda Nabzı

Özellik: İnce, yavaş (50-65), zayıf
Anlamı: Sevda fazlalığı
Belirtiler: Hüzün, kabızlık, cilt kuruluğu

Teşhis İçin Ek Değerlendirmeler

Nabız tek başına yeterli değildir, şunlarla birlikte değerlendirilir:

Dil muayenesi
İdrar rengi
Ten rengi
Ruhsal durum
Uyku durumu

Sonuç: Nabız teşhisi, tecrübeli hekimin hastanın sağlık durumunu, hangi hıltın bozulduğunu ve gerekli tedaviyi belirlemesini sağlar.